Case sa sút trí tuệ

Điều hòa viêm thần kinh – hỗ trợ chức năng nhận thức – làm chậm tiến triển

1. Bối cảnh bệnh lý

Sa sút trí tuệ (dementia) là hội chứng:

• Tiến triển mạn tính

• Đa cơ chế (thoái hóa thần kinh, viêm thần kinh, rối loạn mạch máu não)

• Ảnh hưởng sâu sắc đến nhận thức – hành vi – khả năng tự chăm sóc

Các thể thường gặp:

• Alzheimer

• Sa sút trí tuệ mạch máu

• Sa sút trí tuệ hỗn hợp

👉 Điều trị hiện nay không đảo ngược được bệnh, chủ yếu:

• Làm chậm tiến triển

• Kiểm soát triệu chứng

• Hỗ trợ gia đình & người chăm sóc

---

2. Thông tin ca bệnh (ẩn danh)

• Tuổi: Trên 65

• Giới: Nữ

• Chẩn đoán:

  • Sa sút trí tuệ giai đoạn sớm–trung bình

  • Nghi ngờ thể Alzheimer / hỗn hợp mạch máu

• Triệu chứng chính:

  • Giảm trí nhớ gần

  • Khó tập trung

  • Lặp lại câu hỏi

  • Giảm khả năng sinh hoạt phức tạp

• Thời gian diễn tiến: 2–3 năm

• Điều trị trước đó:

  • Thuốc cải thiện nhận thức

  • Theo dõi định kỳ

📌 Gia đình không kỳ vọng “chữa khỏi”, mà mong muốn:

• Làm chậm suy giảm

• Duy trì chất lượng sống

• Giảm gánh nặng chăm sóc

---

3. Đánh giá trước can thiệp

3.1. Đánh giá nhận thức

• MMSE / MoCA

• Đánh giá trí nhớ, chú ý, ngôn ngữ

• Đánh giá hành vi – tâm lý

---

3.2. Đánh giá nền sinh học

• Yếu tố viêm mạn

• Nguy cơ mạch máu não

• Chuyển hóa – giấc ngủ

• Tình trạng dinh dưỡng

📌 Mục tiêu: xác định giai đoạn bệnh & khả năng hưởng lợi, không nhằm “tạo chỉ định bằng mọi giá”.

---

4. Chiến lược tiếp cận của IRS / Regenmedic

4.1. Nguyên tắc nền tảng

• Không thay thế điều trị sa sút trí tuệ chuẩn

• Không hứa hẹn phục hồi trí nhớ

• Xem liệu pháp tế bào là liệu pháp hỗ trợ sinh học

👉 Mục tiêu:

Ổn định – làm chậm – duy trì chức năng còn lại

---

4.2. Vai trò của MSC / Exosome

Trong sa sút trí tuệ, MSC / exosome được nghiên cứu với vai trò:

• Điều hòa viêm thần kinh

• Giảm stress oxy hóa

• Hỗ trợ môi trường synapse

• Bảo vệ tế bào thần kinh còn sống

📌 Không tạo neuron mới thay thế neuron đã mất
📌 Tác động chủ yếu là điều chỉnh vi môi trường não

---

4.3. Phối hợp bắt buộc

• Duy trì thuốc nền

• Kích thích nhận thức

• Điều chỉnh giấc ngủ

• Kiểm soát mạch máu não

• Hỗ trợ caregiver

👉 Đây là phần quyết định hiệu quả thực tế.

---

5. Theo dõi & diễn tiến

5.1. Giai đoạn sớm (4–6 tuần)

• Trạng thái tỉnh táo tốt hơn

• Ít dao động cảm xúc hơn

• Gia đình ghi nhận giao tiếp ổn định hơn

📌 Điểm nhận thức chưa thay đổi rõ, phù hợp cơ chế sinh học.

---

5.2. Giai đoạn trung hạn (3 tháng)

• Điểm số nhận thức ổn định

• Một số chức năng sinh hoạt được duy trì

• Ít tiến triển hành vi xấu

👉 Trong sa sút trí tuệ, ổn định = kết quả tích cực.

---

5.3. Theo dõi dài hạn

• Tốc độ suy giảm chậm hơn so với trước

• Gia đình đánh giá gánh nặng chăm sóc giảm

• Không ghi nhận tác dụng phụ nghiêm trọng

📌 Trường hợp được xếp vào nhóm:

Làm chậm tiến triển – duy trì chất lượng sống

---

6. Phân tích cơ chế

Trong sa sút trí tuệ:

• Viêm thần kinh mạn → phá hủy synapse

• Rối loạn vi mạch → thiếu oxy não

• Stress oxy hóa → chết tế bào thần kinh

MSC / exosome:

• Không đảo ngược tổn thương

• Nhưng có thể:

  • Giảm viêm

  • Bảo vệ neuron còn sống

  • Ổn định mạng lưới thần kinh

---

7. Những hiểu lầm cần làm rõ

❌ Phục hồi trí nhớ đã mất
❌ Trở lại trạng thái bình thường
❌ Ngừng thuốc nền

✔️ Cách hiểu đúng:

• Mục tiêu là làm chậm – ổn định – hỗ trợ

• Hiệu quả được đánh giá theo thời gian

• Gia đình & caregiver là trung tâm điều trị

---

8. Giá trị của case lâm sàng

Case này cho thấy:

• Liệu pháp tế bào có thể là lựa chọn hỗ trợ có chọn lọc

• Phù hợp:

  • Giai đoạn sớm–trung bình

  • Gia đình có khả năng theo dõi dài hạn

• Không phù hợp cho:

  • Giai đoạn muộn nặng

  • Kỳ vọng phục hồi trí nhớ

---

9. Quan điểm chuyên môn của IRS

IRS tiếp cận sa sút trí tuệ với triết lý:

• Không thương mại hóa hy vọng

• Đặt caregiver vào trung tâm

• Minh bạch kỳ vọng

• Theo dõi dài hạn, đa chuyên khoa

---

10. Kết luận

Trong sa sút trí tuệ:

• Ổn định là thành công

• Làm chậm là giá trị

• Duy trì nhân phẩm & chất lượng sống là mục tiêu tối thượng

Liệu pháp tế bào, khi được đặt đúng vị trí khoa học, có thể trở thành:

Một mảnh ghép sinh học có ý nghĩa trong chiến lược chăm sóc toàn diện.